Nvidia, Microsoft, Meta và IBM vừa đồng loạt gửi thư tới các nhà lập pháp Mỹ, kêu gọi không áp đặt những quy định hạn chế đối với AI mã nguồn mở (Open Source AI). Các doanh nghiệp cho rằng việc siết chặt quá sớm có thể làm giảm sức cạnh tranh của ngành công nghệ Mỹ, đồng thời khiến hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo dịch chuyển sang các quốc gia khác.

Bức thư được công bố trên mạng xã hội X với chữ ký của CEO Nvidia Jensen Huang cùng đại diện nhiều tập đoàn công nghệ lớn. Nội dung nhấn mạnh rằng các chính sách quản lý AI cần cân bằng giữa yếu tố an toàn và khả năng đổi mới, thay vì áp dụng những lệnh hạn chế trên diện rộng đối với các mô hình AI mã nguồn mở.

Cuộc cạnh tranh giữa AI mã nguồn mở và AI nguồn đóng ngày càng rõ rệt

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh cuộc cạnh tranh giữa hai hướng phát triển AI đang trở nên gay gắt hơn.

Một bên là AI mã nguồn mở, cho phép cộng đồng nghiên cứu, doanh nghiệp và lập trình viên tiếp cận, kiểm tra cũng như triển khai trên hạ tầng riêng. Nvidia hiện là một trong những doanh nghiệp tích cực thúc đẩy hệ sinh thái AI mở, bên cạnh nhiều mô hình mới được các phòng nghiên cứu tại Trung Quốc công bố trong thời gian gần đây.

Ở chiều ngược lại là AI nguồn đóng, được kiểm soát hoàn toàn bởi các công ty phát triển như OpenAI hay Anthropic. Những mô hình này thường chỉ cho phép người dùng truy cập thông qua dịch vụ đám mây và chịu nhiều giới hạn về quyền sử dụng.

AI mã nguồn mở giúp doanh nghiệp giảm chi phí triển khai

Theo Microsoft và Palantir Technologies, việc cho phép khách hàng triển khai AI mã nguồn mở ngay trong trung tâm dữ liệu nội bộ sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí hiệu quả hơn.

Thay vì phải trả phí sử dụng AI theo từng lượt truy vấn hoặc thuê bao hàng tháng trên nền tảng đám mây, doanh nghiệp có thể đầu tư hạ tầng AI riêng để vận hành mô hình ngay tại chỗ. Điều này đặc biệt phù hợp với những tổ chức có nhu cầu xử lý lượng dữ liệu lớn hoặc yêu cầu bảo mật cao.

Bên cạnh yếu tố chi phí, việc vận hành AI nội bộ còn giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát dữ liệu và giảm phụ thuộc vào các nền tảng dịch vụ bên ngoài.

Các mô hình nguồn đóng cũng tồn tại nhiều hạn chế

Theo nội dung bức thư, các tập đoàn công nghệ cho rằng mô hình AI nguồn đóng không phải lúc nào cũng mang lại mức độ an toàn cao hơn.

Một ví dụ được nhắc đến là nền tảng chia sẻ mã nguồn AI Hugging Face từng phải sử dụng một mô hình AI mã nguồn mở của Trung Quốc để ứng phó với cuộc tấn công mạng phát sinh từ một mô hình OpenAI gặp lỗi. Nguyên nhân được cho là các mô hình nguồn đóng bị giới hạn trong nhiều tác vụ liên quan đến an ninh mạng, khiến việc phân tích và xử lý sự cố trở nên khó khăn hơn.

Theo các doanh nghiệp, AI mã nguồn mở cho phép cộng đồng nghiên cứu cùng kiểm tra hành vi của mô hình, phát hiện lỗ hổng và liên tục cải thiện cơ chế bảo vệ. Đây được xem là lợi thế lớn so với các hệ thống khép kín mà chỉ nhà phát triển mới có quyền truy cập.

Mỹ cân nhắc siết quản lý AI sau nhiều sự cố

Lời kêu gọi của Nvidia, Microsoft, Meta và IBM được đưa ra khi giới lập pháp Mỹ đang xem xét nhiều đề xuất quản lý AI nghiêm ngặt hơn.

Một trong những đề xuất đáng chú ý là yêu cầu các hệ thống AI phải tích hợp cơ chế "công tắc tự hủy" nhằm hạn chế rủi ro khi xảy ra sự cố hoặc bị khai thác.

Song song đó, chính quyền Mỹ cũng đang cân nhắc áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với một số nhà phát triển AI mã nguồn mở của Trung Quốc do lo ngại hành vi sao chép công nghệ từ các mô hình AI nguồn đóng của Mỹ.

Tuy nhiên, theo các tập đoàn công nghệ, những vấn đề liên quan đến đánh cắp công nghệ nên được giải quyết bằng các quy định thương mại hoặc pháp lý có mục tiêu rõ ràng thay vì cấm hoặc hạn chế toàn bộ hệ sinh thái AI mã nguồn mở.

AI mã nguồn mở vẫn được xem là động lực thúc đẩy đổi mới

Các doanh nghiệp ký tên trong bức thư khẳng định AI mã nguồn mở đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của ngành công nghệ. Việc cho phép cộng đồng cùng nghiên cứu, đánh giá và cải tiến mô hình sẽ giúp tăng tính minh bạch, nâng cao khả năng bảo mật cũng như tạo điều kiện cho nhiều doanh nghiệp tiếp cận AI với chi phí thấp hơn.

Trong bối cảnh AI đang trở thành công nghệ cốt lõi của nhiều lĩnh vực, từ phát triển phần mềm, sản xuất đến an ninh mạng, cuộc tranh luận giữa mô hình mã nguồn mở và mã nguồn đóng được dự báo sẽ tiếp tục là chủ đề được quan tâm trong thời gian tới. Các quyết định của Mỹ không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp trong nước mà còn có thể tác động đến toàn bộ hệ sinh thái AI trên phạm vi toàn cầu.